Przysłowia: Religia i obyczaje

„Adam cóż by poradził, gdyby Bóg w raju Ewy nie posadził.”

„Afekty, chociaż będą święte, rozumem mają być ujęte.”

„Ani w Boga wierzy, ani się diabła boi.”

„Aniołowie pijanych na rękach swych noszą.”

„Apostoł ludzkości rzadko pości.”

„Bez Boga ani do proga.”

„Bezpiecznie jak u Pana Boga za piecem.”

„Bogatemu diabeł dzieci kołysze.”

„Bogu – co boskie, cesarzowi – co cesarskie.”

„Był w kościele, ale na swoich chrzcinach.”

„Gdy Wielki Piątek ponury, Wielkanoc bez chmury.”

„Nie zaśpi gruszek w popiele, kto rano bywa w kościele.”

„Kościół zdobi ołtarz, a człowieka miłosierdzie.”

„Kościół, panna i karczma zawsze są wolne.”

„I diabeł był ładny, póki był młody.”

„Dobrego i karczma nie zepsuje, a złego i kościół nie naprawi.”

„Dobrego więzienie nie zepsuje – złego Kościół nie naprawi.”

„Dzień świętego Alojzego przyczynia wina dobrego.”

„Od świętej Anki zimne wieczory, chłodne poranki.”

„Modli się pod figurą, a diabła ma za skórą.”

„Pan Bóg nie rychliwy, ale sprawiedliwy.”

„Pan Bóg stworzył byka – i byk był; a chłop wziął kozika, urżnął mu u dołu i stworzył wołu.”

„Pijak podobny jest do zwierza: ni do roboty, ni do pacierza.”

„Po świętej Agacie wyschną na słońcu gacie.”

„Polski żołnierz w obozie – anioł, w polu – lew.”

„Kiedy Pan Bóg zamyka wszystkie drzwi, zawsze zostawia jakieś uchylone okno.”

„Kogo Pan Bóg chce zgubić, temu najpierw rozum odbiera.”

„Kogo Pan Bóg kocha, temu krzyżyk daje.”

„Kto ma księdza w rodzie, tego bieda nie ubodzie.”

„Kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje.”

„Co nagle, to po diable.”

„Co w kobiecym sercu na dnie, to i diabeł nie odgadnie.”

„Człowiek myśli – pan Bóg kreśli.”

„Gdy dziecko upada, Bóg ręce podkłada.”

„Gdy pada w dniu świętej Anny, pada aż do Zuzanny.”

„Gdy przyjdzie święta Agnieszka, przebija lód ogonem pliszka.”

„Gdy przyjdzie święty Antoni, znać jabłuszko na jabłoni.”

„Gdy się człowiek spieszy, to się diabeł cieszy.”

„Gdzie pan Bóg, tam zwycięstwo.”

„Gdzie diabeł nie może, tam babę pośle.”

„Głos ludu głosem Boga.”

„Gość w dom – Bóg w dom.”

„Jakie "Szczęść Boże", takie "Bóg zapłać".”

„Jak Kuba Bogu, tak Bóg Kubie.”

„Jak na świętego Antoniego chmurki, to z ziemniakami na górki.”

„Jak się człowiek spieszy, to się diabeł cieszy.”

„Jak trwoga, to do Boga.”

„Na świętą Annę mrowiska, szukaj w zimie ogniska.”

„Na świętego Albina rzadka u ludzi mina, bo post się zaczyna.”

„Na świętego Andrzeja kurom w polu nadzieja.”

„Na świętego Dygdy, co go nie ma nigdy.”

„Na święty Ambroży poprawią się mrozy.”

„Na święty Antoni pierwsza się jagódka zapłoni.”

„Na święty Walenty uciekają z domu centy.”

„Ni w Boga wierzy, ni się diabła boi.”

„Nie chce góra przyjść do Mahometa, musi Mahomet przyjść do góry.”

„Niech ci pan Bóg w dzieciach wynagrodzi.”

„Niemiła księdzu ofiara, chodź cielę do domu.”

„Nie święci garnki lepią.”

„Nie taki diabeł straszny, jak go malują.”

„Nie ten święty, co zgięty.”

„Nie ucz księdza pacierza.”

„Rudowłosy, kuternoga, zezowaty, śniady: już wielka łaska Boga, gdy ten człek bez zdrady.”

„Sen mara – Bóg wiara.”

„Strzeżonego pan Bóg strzeże.”

„Śmierć i żona od Boga przeznaczona.”

„Święta Agnieszka wypuszcza skowronka z mieszka.”

„Święty Alojzy miód w plastrach dojrzy.”

„Święty Antoni o gryce siać przypomni.”

„Święty Antoni od zguby broni.”

„Święty Antoni złodziei goni.”

„Trunek mocny, białogłowa grzeszna – z najmędrszego uczynią błazna.”

„W adwenta same posty i święta.”

„Większa moc boska, niż złość ludzka.”

„W Narodzenie Panny Marii pogodnie, będzie tak cztery tygodnie.”

„W starym piecu diabeł pali.”

„W święty August koniec burz.”

„Wystroił się jak stróż w Boże ciało.”

„Za babą i diabeł nie trafi.”

„Za cierpienie da Bóg zbawienie.”

„Zjedli diabli krowę, niech zjedzą i cielę.”

„Złego diabli nie biorą.”

„Złego diabli nie wezmą.”

„Bartłomieja świętego dzień w jakiej zostaje porze, taką jesień bez ochyby daje.”

„Deszcz św. Jana obiecuje mokre żniwa.”

„Deszcz w św. Floriana, skrzynia groszem napchana.”

„Gdy na św. Barbarę gęś chodzi po lodzie, to Boże Narodzenie będzie po wodzie.”

„Gdy w św. Barbarę gęś po stawie chodzi, w Boże Narodzenie pływać po nim się godzi.”

„Gdy na św. Bernarda ziemia twarda, zima będzie harda.”

„Gdy przyjdzie św. Agnieszka, przebije lód ogonem pliszka.”

„Gdy się deszcz w święto Jana opuści obfity, po nim w kilka dni, wierz mi, bywa pozbyty.”

„Gdy w św. Barbarę ostre mrozy, to na zimę gotuj wozy; a gdy roztajanie, każ opatrzyć sanie.”

„Jak na św. Agnieszkę mróz, to wygryzki do nawozu włóż.”

„Jak w świętą Annę deszcz pada, to robak orzechy zjada.”

„Jeśli święta Agnieszka wypuści skowronka z mieszka, to już zima na ziemi długo nie pomieszka.”

„Jeżeli w dzień św. Jacka deszcz nie pada, będzie jesień sucha.”

„Kiedy na św. Barbarę błoto, będzie zima jak złoto.”

„Kiedy w św. Barbarę mróz, to chłopie sanie na górę włóż.”

„Gdy na św. Barbarę mróz, sanie na górę włóż, a szykuj dobry wóz.”

„Kiedy w św. Barbarę mróz, to szukaj chłopie dobry wóz.”

„Kiedy w św. Barbarę mróz, to szykuj chłopie dobry wóz.”

„Na dzień św. Doroty ma być śniega nad płoty.”

„Na św. Agatę wysuszysz na słońcu szmatę.”

„Na św. Agnieszkę, wychodzi woda na ścieżkę.”

„Na św. Ambroży poprawiają się mrozy.”

„Na św. Annę mrowiska, szukaj w zimie ogniska.”

„Na św. Barbarę, jeżeli mróz i pogoda, zima będzie lekka i bez śniegu.”

„Na św. Bartłomieja mroźnej zimy jest nadzieja.”

„Na św. Franciszka zielenią się łany i ze swego zimowiska wracają bociany.”

„Na św. Grzegorza zima idzie do morza.”

„Na św. Grzegorza idą rzeki do morza.”

„Na św. Grzegorza pójdzie zima do morza.”

„Jak odwilż na św. Grzegorza, to pójdzie zima do morza.”

„Na św. Grzegorza ucieka śnieg do morza.”

„Od św. Agnieszki już posprzątaj z drzew liszki, a jeśli mróz tęgi, szczep gonty i dęgi; radź o drzewie, o stodole, nawozy też wywóź w pole.”

„Od św. Anki zimne poranki.”

„Od św. Anny nie doczeka południa deszcz poranny.”

„Po św. Agacie wyschnie bielizna na płocie.”

„Po św. Agnieszce napije się wół na ścieżce.”

„Po św. Ewie chodzi się w cholewie.”

„Po św. Bartłomieju z łyżki deszczu ceber błota.”

„Susza w św. Bartłomieja, mroźnej zimy jest nadzieja.”

„Św. Barbara chłopa utopi, albo umrozi.”

„Św. Barbara po lodzie, Boże Narodzenie po wodzie.”

„Św. Barbara po wodzie, Boże Narodzenie po lodzie.”

„Św. Hanna, to już jesienna panna.”

„Św. Agnieszki, pół zimy końskiej.”

„Św. Bartłomiej pogodny, jesień pogodna.”

„Św. Zofija kłosy rozwija.”

„W dzień św. Agaty, jeśli słonko przez okienko zajrzy do chaty, to wiosenka na świat poogląda zza zimowej kraty.”

„Cóżby Adam poradził, gdyby Bóg Ewy w raju nie posadził?”

„Jak co zamorzysz w adwencie, tego nie dobędziesz po święcie.”

„Kto się zaleca w adwenta, ten będzie miał żonę na święta.”

„Kto wpada w adwenta, będzie gotów na święta.”

„Chleb świętej Agaty od ogona strzeże chaty.”

„Gdzie święta Agata, bezpieczna tam chata.”

„Na świętą Agnieszkę wychodzi woda na ścieżkę.”

„Po świętej Agnieszce napije się wół na ścieżce.”

„Na świętego Andrzeja dziewkom z wróżby nadzieja.”

„Aniołowi lekko białym być, ale diabła trudno mydłem myć.”

„Zamiast anioła za nogi, złapał diabła za rogi.”

„Święta Anno! Uproś wnuka, niech ma każdy czego szuka.”

„Na święty Antoni bydło się gzi i goni.”

„Kiedy as na warcie, to diabeł w karcie.”

„Na świętego Augustyna orka dobrze się poczyna.”

„Amen, amen, kichła baba chrzanem, a dziad ją batogiem: kichaj babo z bogiem.”

„Woda młynem, wiatr śmigłami, a złą babą diabeł obraca.”

„Gdy się w dzień św. Bartłomieja po górach kurzy, w jesieni brona rolę burzy.”

„Na św. Bartłomieja otwiera się siew i knieja.”

„Bez Boga i z górki ciężka droga.”

„Bóg łaskami człowieka obdarza, ale i ofiary żąda do ołtarza.”

„Bóg widzi, czas ucieka, śmierć się zbliża, wieczność czeka.”

„Choć nikt nie widzi, nie czyń, czym się Bóg albo rozum brzydzi.”

„Cudza własność święta, niech każdy to pamięta.”

„Czego by się człowiek z grzechem uczyć miał, lepiej by tego nie umiał.”

„Dla Boga, rodziców i nauczycieli nagrody równej jeszcze ludzie nie mieli.”

„Doktor leczy, a Pan Bóg zdrowie daje.”

„Gdzie grzeszących wiele, trudno karać śmiele.”

„Gdzie przykra droga, zdaj się na Boga.”

„I w kościele grzesznych wiele.”

„Kogo boża chroni ręka, niech niczego się nie lęka.”

„Kogo Bóg ma w swej opiece, temu bieda nie dopiece.”

„Milcz o drugich, a patrz siebie, będzie święty człowiek z ciebie.”