Zła tam rada, gdzie animusz pański, a błazeńska intrata.
O przysłowiu
„Zła tam rada, gdzie animusz pański, a błazeńska intrata.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako historyczne. Jego główna kategoria tematyczna to „wojna i władza”. Powiązane obszary to „wybór i decyzje”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Pański animusz oznacza tu rozmach, dumę lub aspiracje, a „intrata” dochód. Powiedzenie opisuje niezgodność między wysokimi wymaganiami a skromnymi środkami na ich spełnienie. Ośmieszające określenie dochodu jako błazeńskiego wzmacnia kontrast, lecz nie powinno służyć pogardzie wobec osób mniej zamożnych. Problemem jest niedopasowanie planu do możliwości, nie samo pragnienie wygody.
Kiedy używamy?
Pasuje do rozmowy o przedsięwzięciu, którego koszt wyraźnie przekracza dostępne zasoby. Warto policzyć konkretne potrzeby i rozważyć zmianę zakresu. Nie należy używać formuły do zawstydzania kogoś za mały dochód ani uznawania, że nie ma prawa do ambitnych celów.
Klub planował widowisko z kosztowną scenografią, choć miał środki jedynie na prostą dekorację. Skarbniczka przypomniała: „Zła tam rada, gdzie animusz pański, a błazeńska intrata.” Zespół ograniczył liczbę rekwizytów i wykorzystał oświetlenie sali. Zachował pomysł przedstawienia, dopasowując sposób wykonania do rzeczywistych możliwości.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
Zygmunt Gloger odnotowuje tę formułę w haśle „Animusz” Encyklopedii staropolskiej. Jest to poświadczenie tekstu, nie wskazanie jego autora ani najwcześniejszego użycia.
Nie jest to porada finansowa ani nakaz stałego rezygnowania z rozwoju. Czasem środki można pozyskać, a plan podzielić na etapy. Przydatne odczytanie dotyczy uczciwego rozpoznania różnicy między życzeniem a zasobem, bez oceniania wartości osób według pieniędzy lub społecznej pozycji.