Na św. Bartłomieja otwiera się siew i knieja.
O przysłowiu
„Na św. Bartłomieja otwiera się siew i knieja.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako historyczne. Jego główna kategoria tematyczna to „kalendarzowe”. Powiązane obszary to „praca”, „religia i obyczaje”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Siew wskazuje rozpoczęcie pracy z ziarnem, a knieja przywołuje obszar leśny. Zdanie łączy oba obrazy z dniem Bartłomieja, mówiąc o otwieraniu kolejnego etapu zajęć. Nie precyzuje jednak, jakie czynności w kniei ma na myśli, jakie rośliny należy siać ani w jakim miejscu. Z tego powodu sens powiedzenia ogranicza się do kalendarzowego początku prac; nie wynikają z niego szczegółowe zasady gospodarki leśnej czy rolnej. Hasło nie jest też aktualnym zezwoleniem na żadne działanie w lesie. Rym pozwala zapamiętać połączenie dwóch sfer pracy, lecz nie zastępuje wiedzy o warunkach i zasadach obowiązujących w konkretnej sytuacji.
Kiedy używamy?
Można przywołać je podczas omawiania sezonowych zajęć i języka kalendarza. Przy pytaniu o dokładną czynność trzeba zaznaczyć granice informacji zawartej w samym zapisie.
Uczeń przeczytał: „Na św. Bartłomieja otwiera się siew i knieja.” Rozpoznał obraz siewu, ale zapytał o otwieranie kniei. Nauczyciel odnotował tę niejasność, zamiast przedstawiać rym jako kompletny plan prac lub uprawnienie do polowania.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
Czasownik „otwiera się” ma tu znaczenie rozpoczęcia lub dostępności. Zakres drugiego obrazu pozostaje niedookreślony i nie powinien być uzupełniany domysłem podanym jako pewnik.