Długa mowa, próżne słowa, a na krótką chęć gotowa.
O przysłowiu
„Długa mowa, próżne słowa, a na krótką chęć gotowa.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako aktualne. Jego główna kategoria tematyczna to „język i mowa”. Powiązane obszary to „wybór i decyzje”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i historia
Objaśnienie redakcyjne z udokumentowaną historią i wariantami w zakresie wskazanym przez źródła.
Co oznacza?
Paremia chwali zwięzłość i ostrzega, że długość wypowiedzi nie gwarantuje treści. „Próżne słowa” to komunikat rozwlekły, powtarzalny lub pozbawiony konkretu, natomiast krótka mowa łatwiej utrzymuje uwagę i prowadzi do działania. Nie oznacza to, że każdy złożony temat da się uczciwie zamknąć w jednym zdaniu. Czasem szczegóły, zastrzeżenia i dowody są konieczne. Sens dotyczy raczej proporcji: mówić tyle, ile wymaga sprawa, i usuwać ozdobniki, które niczego nie wyjaśniają. Rym sam demonstruje zalecaną sprawność, dlatego powiedzenie nadaje się do nauki pisania, prezentacji i prowadzenia zebrań.
Kiedy używamy?
Można go użyć po przemówieniu pełnym ogólników albo przed przygotowaniem krótkiej prezentacji. Dobrze działa jako życzliwa wskazówka redakcyjna, jeśli wskazuje się konkretne miejsca do skrócenia. Nie powinno ucinać pytań, świadectw ani wyjaśnień osoby, która potrzebuje czasu, by precyzyjnie opisać ważną sprawę. Zwięzłość nie polega na mechanicznym skracaniu, lecz na wyborze zdań, które niosą informację, porządkują argument i pozwalają odbiorcy zrozumieć, co właściwie ma zrobić lub zapamiętać.
Przykład: Gdy prelegent po raz trzeci powtórzył ten sam argument, prowadząca ucięła: „Długa mowa, próżne słowa, a na krótką chęć gotowa”, prosząc o konkretny wniosek.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalonePodręcznik Stanisława Szobera „Gramatyka polska w ćwiczeniach”, wydanie siódme z 1924 roku, przytacza pełną formę w ćwiczeniu 184. To datowane poświadczenie edukacyjne; podręcznik nie objaśnia pochodzenia paremii.
Granice ustaleń: Dla formy „Długa mowa, próżne słowa, a na krótką chęć gotowa.” źródło dokumentuje wskazane poświadczenie, lecz nie pozwala uznać go za pierwsze użycie ani pewną genezę.
Źródła i metoda
- Stanisław Szober, „Gramatyka polska w ćwiczeniach”, z. 3, wyd. 7, Warszawa 1924, ćwiczenie 184
Typ źródła: opracowanie naukowe lub źródło cyfrowe. Dokumentuje: historię.
Weryfikacja źródeł: 2026-08-22.
Znaczenie, wskazówki użycia i przykład są autorskim opracowaniem redakcyjnym. Historia, pochodzenie i warianty są przedstawione wyłącznie w zakresie udokumentowanym przez wskazane źródła.