Dość z siebie czyni, kto wykona, co może.
O przysłowiu
„Dość z siebie czyni, kto wykona, co może.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako aktualne. Jego główna kategoria tematyczna to „ogólne”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Uczciwie wykorzystany wysiłek wystarcza do tego, by nie mieć do siebie pretensji o niewykonalne zadanie. Powiedzenie odróżnia rzeczywiste możliwości od oczekiwań, które bywają zbyt wysokie lub źle dobrane. Nie obiecuje, że każda próba przyniesie sukces; podkreśla raczej granicę osobistej odpowiedzialności. Kto zrobił to, co było dostępne przy jego wiedzy, czasie i zasobach, nie musi uznawać całego niepowodzenia za własną winę. Nie jest to zarazem usprawiedliwienie lekceważenia obowiązków. Ważne pozostają szczera ocena wysiłku, przyznanie ograniczeń oraz sprawdzenie, czy można poprosić o pomoc albo inaczej podzielić pracę.
Kiedy używamy?
Zwrot nadaje się do rozmowy po trudnym zadaniu, zwłaszcza gdy ktoś obwinia się za okoliczności poza swoją kontrolą. Dobrze wskazać, co faktycznie zrobił i czego nie mógł zmienić.
Zespół odwołał imprezę po awarii sali, mimo że organizatorka szukała kilku zastępstw. „Dość z siebie czyni, kto wykona, co może.” — powiedział jej współpracownik. Wspólnie zapisali rozwiązania, które przydadzą się przy następnym wydarzeniu.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
Sformułowanie „czynić dość” oznacza tutaj spełnić swoje zadanie na miarę możliwości. Pocieszenie nie usuwa potrzeby rozliczenia obietnic, lecz pomaga oddzielić wysiłek od wyniku.