Insza przodkować w rozumie, insza w upornej i wyniosłej dumie.
O przysłowiu
„Insza przodkować w rozumie, insza w upornej i wyniosłej dumie.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako aktualne. Jego główna kategoria tematyczna to „mądrość”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Przewodzenie dzięki rozsądkowi zostaje odróżnione od wysuwania się na czoło przez upór i wyniosłość. „Insza” znaczy tutaj „inna rzecz”, a powtórzenie porządkuje dwa różne sposoby zdobywania przewagi w rozmowie. Powiedzenie przypomina, że stanowczość i pewność tonu nie wystarczają do uznania kogoś za mądrego. Ważne są argumenty oraz gotowość do uwzględnienia nowych informacji.
Kiedy używamy?
Można przytoczyć je przy analizie przywództwa, sporów lub dyskusji, w której jedna osoba nie dopuszcza innych do głosu. Lepiej wskazać konkretne zachowanie niż oskarżać o dumę bez podstaw. Zdecydowane stanowisko bywa uzasadnione, jeśli opiera się na sprawdzonych przesłankach i pozostawia przestrzeń na pytania.
Podczas planowania wycieczki lider odrzucał wszystkie uwagi, powtarzając tylko, że wie najlepiej. Koleżanka powiedziała: „Insza przodkować w rozumie, insza w upornej i wyniosłej dumie.” Poprosiła o porównanie czasu dojazdu i możliwości uczestników. Rozmowa wróciła do faktów zamiast rywalizacji o to, kto najdłużej pozostanie przy swoim zdaniu.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
Przodowanie w rozumie nie oznacza nieomylności. Osoba prowadząca grupę może przyznać się do błędu i nadal zachować autorytet. Odróżnienie siły argumentu od siły nacisku pomaga odczytać przysłowie jako zachętę do odpowiedzialności, nie jako wezwanie do poniżania pewnych siebie rozmówców.