Mądrość przychodzi z laty, acz nie każdy modry, kto brodaty.
O przysłowiu
„Mądrość przychodzi z laty, acz nie każdy modry, kto brodaty.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako aktualne. Jego główna kategoria tematyczna to „mądrość”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Doświadczenie zdobywane z czasem może sprzyjać rozsądkowi, ale sam wygląd osoby dojrzałej nie gwarantuje mądrości. Broda jest tu zewnętrznym znakiem przeciwstawionym rzeczywistym umiejętnościom oceniania sytuacji. W tytule występuje słowo „modry”, które zakłóca oczywisty kontrast. Kontekst sugeruje związek z mądrością, lecz bez potwierdzonego wariantu nie należy po cichu zmieniać zapisu na inne słowo.
Kiedy używamy?
Hasło nadaje się do krytycznej rozmowy o ocenianiu kompetencji przez wiek i wygląd. Można je też wykorzystać jako przykład ostrożnego odczytywania niejasnego tekstu. Warto wyraźnie oddzielić prawdopodobną interpretację całego zdania od pewności co do każdego zapisanego wyrazu.
Podczas lektury zbioru ktoś odczytał: „Mądrość przychodzi z laty, acz nie każdy modry, kto brodaty.” Grupa zauważyła niepasujący wyraz i zaznaczyła go do sprawdzenia. Jednocześnie omówiła czytelny kontrast między doświadczeniem a samą oznaką wieku, nie uznając wyglądu starszego rozmówcy za dowód trafności jego wszystkich rad.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
Nie określamy formy „modry” jako pewnej literówki ani nie przypisujemy jej wymyślonego znaczenia. Zachowujemy niejasność jako ograniczenie objaśnienia. Wiek może oznaczać bogate doświadczenia, ale ważne są także refleksja, gotowość uczenia się i sprawdzalne uzasadnienia wypowiedzi.