Lepiej nie dolać, jak przelać.
O przysłowiu
„Lepiej nie dolać, jak przelać.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako aktualne. Jego główna kategoria tematyczna to „ogólne”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Gdy łatwo coś dodać, a trudno usunąć nadmiar, rozsądniej zachować początkowo umiar. Dolewanie i przelewanie są obrazem dwóch rodzajów błędu: niedostatku możliwego do uzupełnienia oraz przesady, która powoduje stratę. Przysłowie można odnieść do mówienia, planowania czy dozowania środków, lecz nie jest uniwersalną zasadą wszystkich czynności wymagających określonej ilości.
Kiedy używamy?
Pasuje do sytuacji, w której działanie można wykonywać stopniowo i sprawdzać efekt. Nie należy na jego podstawie dowolnie zmniejszać dawek leków, proporcji technicznych lub innych ustalonych parametrów. Tam, gdzie ilość ma znaczenie dla bezpieczeństwa, potrzebna jest właściwa instrukcja, nie przenośnia.
Zespół przygotowujący dekorację chciał od razu zapełnić całą planszę napisami. „Lepiej nie dolać, jak przelać.” — zauważyła graficzka. Najpierw umieścili najważniejsze informacje, a potem ocenili czytelność. Wolne miejsce pozwoliło dodać potrzebny szczegół bez usuwania połowy gotowego układu.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
Dosłowny obraz naczynia nie oznacza, że każdy niedobór jest bezpieczny. Sens zależy od możliwości późniejszej korekty. Warto zapytać, czy brak da się uzupełnić i jakie skutki spowoduje nadmiar; dopiero wtedy przysłowie może pomóc w rozsądnym wyborze tempa i skali działania.