Ani w Boga wierzy, ani się diabła boi.
O przysłowiu
„Ani w Boga wierzy, ani się diabła boi.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako historyczne. Jego główna kategoria tematyczna to „religia i obyczaje”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i historia
Objaśnienie redakcyjne z udokumentowaną historią i wariantami w zakresie wskazanym przez źródła.
Co oznacza?
Fraza opisuje osobę przedstawianą jako niepowstrzymana przez autorytet, moralny nakaz ani groźbę kary. Wiara w Boga symbolizuje uznanie wyższego porządku, a lęk przed diabłem — obawę przed konsekwencjami zła. Zestawienie obu zaprzeczeń tworzy obraz kogoś zuchwałego, kto nie respektuje zwyczajowych hamulców. Jest to ocena zachowania, nie wiarygodny opis przekonań religijnych.
Brak religijności nie oznacza braku etyki, a osoba wierząca nie jest automatycznie ostrożna lub uczciwa. Dlatego sens powiedzenia należy wiązać z konkretnym lekceważeniem zasad i skutków, nie z ateizmem czy innym światopoglądem. W zależności od tonu fraza może wyrażać krytykę brawury, zdumienie niezależnością albo przesadną charakterystykę.
Kiedy używamy?
Po to sformułowanie sięga się przy opisie kogoś, kto ignoruje ostrzeżenia, przełożonych i możliwe sankcje. Przed użyciem dobrze wskazać zachowanie, które uzasadnia ocenę, na przykład świadome łamanie reguł bezpieczeństwa. W rozmowie o realnej osobie lepiej nie domniemywać jej wiary i nie przedstawiać diabła jako rzeczywistego sprawcy; religijny obraz może pozostać metaforą braku hamulców.
Przykład: Kiedy motocyklista zignorował zakaz wjazdu i ostrzeżenie ratowników, świadek pokręcił głową: Ani w Boga wierzy, ani się diabła boi.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustaloneGranice ustaleń: Dla rekordu 19 nie potwierdzono pochodzenia, historii ani wariantów; pola opcjonalne pozostawiono puste. Język wrażliwy wymaga neutralnego ujęcia: religia.
Źródła i metoda
Znaczenie, wskazówki użycia i przykład są autorskim opracowaniem redakcyjnym. Historia, pochodzenie i warianty są przedstawione wyłącznie w zakresie udokumentowanym przez wskazane źródła.