Lepsze swoje na smole, niż czyje w rosole.
O przysłowiu
„Lepsze swoje na smole, niż czyje w rosole.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako aktualne. Jego główna kategoria tematyczna to „jedzenie”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Własna rzecz zostaje tu przedstawiona w niekorzystnej oprawie, a cudza w znacznie przyjemniejszej. Przesadne zestawienie smoły z rosołem podkreśla, że możliwość samodzielnego korzystania może być ważniejsza od wygody lub atrakcyjności. Zdanie można odnieść do prostego narzędzia, skromnego lokalu albo warunków pracy. Nie zachęca dosłownie do używania smoły przy jedzeniu. Nie oznacza też, że wszystko, co własne, zawsze będzie lepsze. Chodzi o wybraną zaletę niezależności, a nie o pełne porównanie jakości. W konkretnej decyzji nadal należy uwzględnić stan rzeczy, koszty utrzymania i rzeczywiste potrzeby użytkownika.
Kiedy używamy?
Pasuje do uzasadnienia wyboru skromniejszego rozwiązania, nad którym ma się kontrolę. Nie warto kierować go z wyższością do osoby korzystającej z pożyczonych rzeczy lub cudzego wsparcia.
Zamiast stale korzystać z pracowni znajomego, Ola urządziła mały kąt do szycia we własnym pokoju. „Lepsze swoje na smole, niż czyje w rosole.” — powiedziała, bo mogła pracować wtedy, kiedy miała czas i ochotę.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
Wyraziste obrazy potrawy i lepkiej substancji tworzą żartobliwą skrajność. Rym służy zapamiętaniu oceny, lecz sam w sobie nie jest argumentem za każdym wyborem własności.