Polak, Węgier dwa bratanki – i do szabli, i do szklanki.
O przysłowiu
„Polak, Węgier dwa bratanki – i do szabli, i do szklanki.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako aktualne. Jego główna kategoria tematyczna to „wojna i władza”. Powiązane obszary to „konflikt i kara”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Rymowana formuła przedstawia Polaków i Węgrów jako bliskich towarzyszy zarówno w walce, jak i podczas wspólnego biesiadowania. „Bratanki” oznaczają tu serdeczną, niemal rodzinną więź między przedstawicielami dwóch narodów. Szabla symbolizuje solidarność w niebezpieczeństwie, a szklanka — wspólnotę przy stole. Jest to obraz zbiorowy i idealizujący, nie opis każdej osoby. Narodowość nie przesądza o charakterze, gotowości do walki ani piciu alkoholu. Współcześnie przysłowie najczęściej wyraża przyjaźń polsko-węgierską w uroczystym lub żartobliwym skrócie.
Kiedy używamy?
Zdanie bywa przywoływane podczas spotkań polsko-węgierskich, wydarzeń kulturalnych, podróży lub rozmów o sąsiedzkich sympatiach. Warto używać go gościnnie, bez oczekiwania, że każdy uczestnik utożsami się z militarnym i alkoholowym obrazem. W formalnej analizie trzeba oddzielić symboliczny slogan od złożonych relacji między społeczeństwami.
Gospodarze powitali delegację słowami „Polak, Węgier dwa bratanki – i do szabli, i do szklanki.” Zaraz dodali, że współczesne partnerstwo będą świętować muzyką, kuchnią i rozmową, a napoje bezalkoholowe są równie mile widziane.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
Rytm opiera się na dwóch parach: narodach nazwanych krewnymi oraz szabli zestawionej ze szklanką. Ta symetria nadaje formule łatwo rozpoznawalny, ceremonialny charakter.