Prawa są równie jako pajęczyna: wróbel się przeciśnie, a na muszkę wina.
O przysłowiu
„Prawa są równie jako pajęczyna: wróbel się przeciśnie, a na muszkę wina.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako aktualne. Jego główna kategoria tematyczna to „zwierzęta”. Powiązane obszary to „kura i ptaki”, „wojna i władza”, „sprawiedliwość i prawo”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Przysłowie krytykuje nierówne egzekwowanie prawa. Pajęczyna zatrzymuje małą muchę, lecz większy wróbel łatwo ją rozrywa; podobnie słabsza osoba może ponieść pełne konsekwencje, podczas gdy wpływowy sprawca omija kontrolę. Zdanie nie twierdzi, że każde prawo jest bezwartościowe. Pokazuje raczej, że nawet dobra reguła traci sens, gdy instytucje stosują ją wybiórczo albo pozwalają kupić wyjątek. Rozwiązaniem nie jest samowolne łamanie przepisów, lecz przejrzystość, równe procedury, możliwość odwołania i niezależny nadzór. Krytykę warto opierać na konkretnych przypadkach oraz danych, nie na założeniu, że każda decyzja jest z góry ustawiona.
Kiedy używamy?
Zwrot pasuje do dyskusji o bezkarności silnych i surowym traktowaniu słabszych. Powinien prowadzić do sprawdzenia procedur oraz dowodów, a nie zachęcać do odwetu albo ignorowania prawa.
Drobnego sprzedawcę ukarano natychmiast, a dużej firmie latami przedłużano termin. „Prawa są równie jako pajęczyna: wróbel się przeciśnie, a na muszkę wina.” — skomentowała radna i zażądała jawnych kryteriów.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
Pajęczyna jest jednocześnie siecią i kruchą barierą. Kontrast rozmiaru wróbla oraz muchy przekłada nierówność siły na czytelny obraz nierówności wobec prawa.