Kląć jak szewc.
O przysłowiu
„Kląć jak szewc.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako aktualne. Jego główna kategoria tematyczna to „praca”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Porównanie opisuje osobę używającą bardzo wielu przekleństw lub wyjątkowo dosadnego języka. Nazwa zawodu służy tu jako stereotypowy wzorzec wulgarności, choć profesja nie przesądza o sposobie mówienia. Sens można zachować bez oceny szewców: ktoś przeklina często, głośno albo w sytuacji, w której taki język razi otoczenie. Same przekleństwa mają różne funkcje, od wyrażenia bólu po budowanie swobodnego tonu, lecz mogą też obrażać, zastraszać i pogarszać komunikację. Ocena powinna uwzględniać miejsce, relację oraz zgodę rozmówców, a nie przypisywać cechy całej grupie zawodowej.
Kiedy używamy?
Zwrot pasuje do potocznej narracji o wyjątkowo dosadnej wypowiedzi albo jako autoironia. W formalnym opisie lepiej napisać, że ktoś wielokrotnie używał wulgaryzmów. Nie należy kierować porównania przeciw szewcom ani mylić mocnego języka z brakiem kompetencji.
Po uderzeniu młotkiem w palec mechanik zaczął „Kląć jak szewc.” — tak opisał scenę kolega, po czym przeprosił obecne dzieci i zaznaczył, że zawód szewca nie ma z tym nic wspólnego.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
Krótka forma działa dzięki utrwalonemu stereotypowi zawodowemu. Odpowiedzialne objaśnienie opisuje intensywność przeklinania, ale nie powtarza oceny o prawdziwych szewcach.