Kochajmy się jak bracia, liczmy się jak Żydzi.
O przysłowiu
„Kochajmy się jak bracia, liczmy się jak Żydzi.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako historyczne. Jego główna kategoria tematyczna to „miłość”. Powiązane obszary to „rodzina”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Pierwszy człon zachęca do bliskości i wzajemnej życzliwości, a drugi do dokładnego rozliczania wspólnych spraw. Sens praktyczny mówi, że dobra relacja nie wyklucza jasnych zasad dotyczących pieniędzy. Użycie Żydów jako symbolu drobiazgowego liczenia opiera się jednak na stereotypie etnicznym i ekonomicznym. Nie opisuje rzeczywistych cech żadnej społeczności i może powielać uprzedzenia. Współczesna, neutralna wersja myśli brzmi: kochajmy się, lecz rozliczajmy uczciwie i przejrzyście. Pisemne ustalenia chronią wszystkie strony, nie są dowodem braku zaufania. Życzliwość może iść w parze z jasnymi zasadami rozliczeń, a przypisywanie sposobu obchodzenia się z pieniędzmi grupie etnicznej jest krzywdzącym stereotypem.
Kiedy używamy?
Przysłowie warto omawiać jako przykład połączenia praktycznej rady ze szkodliwym stereotypem. W codziennej rozmowie należy użyć neutralnej formuły o uczciwym rozliczeniu, bez odwołania do pochodzenia lub religii.
Przy wspólnym remoncie ktoś powiedział: „Kochajmy się jak bracia, liczmy się jak Żydzi.” Druga osoba odrzuciła stereotyp i zaproponowała: bądźmy blisko, a wydatki zapisujmy jasno oraz jednakowo dla wszystkich.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
Paralelizm dwóch trybów — uczuciowego i finansowego — nadaje zdaniu praktyczny rytm. Etniczna etykieta nie jest do tego kontrastu potrzebna i wymaga jednoznacznego krytycznego komentarza.