Kto ma morgi, krowy, świnie, tego zawsze głód ominie.
O przysłowiu
„Kto ma morgi, krowy, świnie, tego zawsze głód ominie.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako historyczne. Jego główna kategoria tematyczna to „zwierzęta”. Powiązane obszary to „bieda”, „jedzenie”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Ziemia uprawna i zwierzęta gospodarskie zostają przedstawione jako podstawa utrzymania oraz zabezpieczenie przed niedostatkiem żywności. „Morgi” oznaczają w tym zdaniu posiadany grunt, nie podaną dokładnie powierzchnię. Przysłowie podkreśla wartość zasobów, które mogą dostarczać pożywienia. Słowo „zawsze” jest jednak przesadą: samo posiadanie majątku nie gwarantuje bezpieczeństwa w każdych warunkach.
Kiedy używamy?
Można przywołać je przy rozmowie o samowystarczalności i sposobach wyobrażania dostatku. Warto zaznaczyć, że utrzymanie gospodarstwa wymaga pracy, wiedzy i wielu dodatkowych warunków. Cytat nie jest praktycznym planem zapewnienia sobie żywności ani zachętą do pochopnego zakupu ziemi i zwierząt.
Na zajęciach o wiejskich przysłowiach uczestnicy przeczytali: „Kto ma morgi, krowy, świnie, tego zawsze głód ominie.” Wskazali wymienione zasoby, a następnie dopisali pytania o pracę, paszę i możliwość wykorzystania plonów. Dzięki temu rozpoznali różnicę między obrazem dostatku a pełnym opisem tego, co jest potrzebne do utrzymania gospodarstwa.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
Nie określamy przelicznika morgi ani liczby zwierząt, bo tekst ich nie precyzuje. Nie wolno także wnioskować, że głód świadczy o braku zaradności. Powiedzenie upraszcza zależność między posiadaniem a utrzymaniem, pozostawiając poza kadrem wiele zdarzeń niezależnych od człowieka.