Bogatemu diabeł dzieci kołysze.
O przysłowiu
„Bogatemu diabeł dzieci kołysze.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako historyczne. Jego główna kategoria tematyczna to „pieniądze”. Powiązane obszary to „bogactwo”, „rodzina”, „religia i obyczaje”, „nauka i wychowanie”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Majątek zostaje przedstawiony jako źródło tak dużego uprzywilejowania, że nawet diabeł rzekomo pomaga zamożnemu człowiekowi w domowych sprawach. Kołysanie dzieci symbolizuje wygodę i dostęp do wsparcia. Zdanie zwykle wyraża gorycz wobec nierównych możliwości: temu, kto już dużo posiada, łatwiej uzyskać kolejne udogodnienia. Nie opisuje rzeczywistej nadprzyrodzonej opieki ani nie rozstrzyga o moralności wszystkich bogatych ludzi.
Kiedy używamy?
Powiedzenie można zastosować jako ironiczny komentarz do sytuacji, gdy zamożna osoba otrzymuje pomoc niedostępną dla innych. Warto wtedy nazwać konkretną nierówność zamiast zakładać, że każdy jej sukces jest nieuczciwy. Trafność komentarza zależy od okoliczności, nie od samego poziomu majątku.
Gdy sponsor dostał dodatkową obsługę, podczas gdy pozostali uczestnicy czekali bez informacji, ktoś mruknął: „Bogatemu diabeł dzieci kołysze.”. Organizator usłyszał uwagę i wyjaśnił zasady, a następnie zadbał o pomoc dla całej grupy.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
Przesada ma uwidocznić poczucie niesprawiedliwości, a nie oskarżyć konkretną rodzinę o związki ze złem. Dzieci są elementem obrazu codziennej wygody, nie celem oceny. W analizie warto pytać o przejrzyste kryteria dostępu do pomocy i jednakowe traktowanie uczestników.