Cisza jak makiem zasiał.
O przysłowiu
„Cisza jak makiem zasiał.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako aktualne. Jego główna kategoria tematyczna to „ogólne”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Wyrażenie opisuje zupełną ciszę, nagłe uciszenie rozmów albo miejsce, z którego nie dochodzi żaden wyraźny dźwięk. Nie trzeba rozumieć go dosłownie jako obrazu zasiewu. Najważniejsza jest intensywność wrażenia: słuchający spodziewa się odgłosów, lecz zastaje milczenie. Zależnie od sytuacji taka cisza może być przyjemna, uroczysta, krępująca lub niepokojąca. Sam zwrot nie rozstrzyga, dlaczego ludzie przestali mówić. Nie należy więc automatycznie uznawać milczenia za zgodę, strach ani brak wiedzy. O znaczeniu ciszy decydują otoczenie i poprzedzające ją zdarzenie; samo milczenie nie ujawnia myśli ani intencji uczestników.
Kiedy używamy?
Pasuje do opisu sali, podwórka, domu albo reakcji grupy na pytanie. W relacji pisemnej warto dodać szczegół pokazujący, co wcześniej było słychać i dlaczego zmiana zwróciła uwagę.
Jeszcze chwilę wcześniej uczniowie głośno rozmawiali, lecz po zgaszeniu świateł przed spektaklem nikt się nie odzywał. „Cisza jak makiem zasiał.” — szepnęła opiekunka, czekając wraz z grupą na podniesienie kurtyny.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
To utrwalone porównanie, a nie zdanie zawierające nakaz czy pouczenie. Nie podajemy objaśnienia jego obrazu jako ustalonej historii powstania; opis dotyczy wyłącznie sposobu użycia.