Co ma piernik do wiatraka?
O przysłowiu
„Co ma piernik do wiatraka?” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako aktualne. Jego główna kategoria tematyczna to „ogólne”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Pytanie retoryczne wskazuje, że dwie zestawione sprawy nie mają istotnego związku. Piernik i wiatrak brzmią częściowo podobnie, lecz należą do odmiennych kategorii, dlatego para działa jako komiczny przykład przypadkowego skojarzenia. Zwrot służy do zatrzymania argumentu, który nagle odchodzi od tematu, łączy nieporównywalne dane albo wyciąga wniosek bez pokazania zależności. Nie dowodzi automatycznie braku związku; osoba używająca pytania powinna być gotowa wyjaśnić, czego dokładnie brakuje w rozumowaniu i jaki dowód mógłby je połączyć.
Kiedy używamy?
Fraza pasuje do dyskusji, gdy rozmówca przywołuje fakt nieistotny dla rozpatrywanej tezy. Ma potoczny i lekko zaczepny ton, więc w formalnej analizie lepiej nazwać błąd logiczny. Można jej też użyć humorystycznie po własnym przypadkowym skojarzeniu, aby wrócić do głównego wątku.
Ktoś uzasadniał jakość programu kolorem jego ikony, więc tester zapytał: „Co ma piernik do wiatraka?” Następnie doprecyzował, że o jakości świadczą wyniki, bezpieczeństwo i wygoda użycia, a nie element graficzny bez związku z działaniem.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
Komizm opiera się na absurdalnym zestawieniu i formie pytania, na które oczekuje się odpowiedzi „nic”. Zwrot najskuteczniej działa wraz z rzeczowym wskazaniem luki.