Jak się matka z córką zgłosi, tak się koniec grudnia nosi.
O przysłowiu
„Jak się matka z córką zgłosi, tak się koniec grudnia nosi.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako historyczne. Jego główna kategoria tematyczna to „kalendarzowe”. Powiązane obszary to „rodzina”, „kobiety i mężczyźni”, „przysłowia grudzieńowe”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Rymowana formuła łączy zachowanie lub pojawienie się matki i córki z pogodą pod koniec grudnia. Bez dodatkowego kontekstu związek pozostaje zagadkowy; najważniejsza jest sama paralela między rodzinną parą a kalendarzową zapowiedzią. Można ją czytać jako przykład języka, w którym relacje domowe, obserwacje otoczenia i pora roku splatają się w jeden pamięciowy rym. Nie jest to wiarygodna prognoza ani reguła dotycząca matek i córek. Relacja rodzinna nie powoduje pogody, a każda rodzina funkcjonuje inaczej. Bez potwierdzenia w źródłach nie można jednoznacznie wskazać, do czego odnoszą się te określenia.
Kiedy używamy?
Zwrot pasuje do analizy zagadkowych przysłów, rodzinnej zabawy słowem lub rozmowy o grudniowej aurze. Można zapytać starszych rozmówców, jak go rozumieją, bez uznawania odpowiedzi za dowód historii. Przy decyzjach pogodowych trzeba korzystać z aktualnych prognoz.
Babcia przypomniała sobie zdanie: „Jak się matka z córką zgłosi, tak się koniec grudnia nosi.” Rodzina nie znała dokładnego objaśnienia, więc zachowała rym jako ciekawą formułę i nie dopisywała mu pewnego wyjaśnienia.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
Rym „zgłosi–nosi” spaja dwa nieoczywiste człony. Zamiast sztucznie rozstrzygać sens, warto uczciwie pokazać obrazową niejednoznaczność i rodzinny kontekst.