Niech ci pan Bóg w dzieciach wynagrodzi.
O przysłowiu
„Niech ci pan Bóg w dzieciach wynagrodzi.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako historyczne. Jego główna kategoria tematyczna to „rodzina”. Powiązane obszary to „religia i obyczaje”, „wojna i władza”, „nauka i wychowanie”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Formuła jest życzeniem dobra skierowanym do osoby, której mówiący chce podziękować. Odwołuje się do Boga i pomyślności związanej z dziećmi, więc ma wyraźnie religijny oraz rodzinny charakter. Nie stanowi obietnicy konkretnej nagrody za przysługę. W ciepłej relacji może wyrażać wdzięczność silniej niż zwykłe podziękowanie, lecz nie wszystkim odbiorcom będzie odpowiadać. Nie należy zakładać, że każdy ma dzieci, chce je mieć lub dzieli religijne przekonania mówiącego. Uważne użycie wymaga znajomości rozmówcy. W innych okolicznościach równie serdeczne może być proste nazwanie tego, za co jesteśmy wdzięczni.
Kiedy używamy?
Zdanie najlepiej pasuje do relacji, w której taki sposób życzenia dobra jest akceptowany. Nie powinno zastępować zapłaty ani wywiązywania się z ustaleń wobec osoby wykonującej pracę.
Sąsiadka otrzymała bezinteresowną pomoc przy uporządkowaniu ogrodu i powiedziała: „Niech ci pan Bóg w dzieciach wynagrodzi.” Pomagający przyjął życzenie jako wyraz jej wdzięczności, nie jako zobowiązanie dotyczące jego przyszłej rodziny.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
Wypowiedź należy odczytywać jako formułę życzliwości, a nie opis mechanizmu boskiego wynagradzania. Ważny jest jej intencjonalny, osobisty charakter.