Gdy w styczniu pszczoła z ula wylatuje, rzadko dobry rok zwiastuje.
O przysłowiu
„Gdy w styczniu pszczoła z ula wylatuje, rzadko dobry rok zwiastuje.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako historyczne. Jego główna kategoria tematyczna to „zwierzęta”. Powiązane obszary to „kalendarzowe”, „czas”, „przysłowia styczeńowe”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Nietypowy zimowy lot pszczoły zostaje tu przedstawiony jako niepomyślny znak dla nadchodzącego roku. Powiedzenie łączy zachowanie owada z oceną całego sezonu, korzystając z obrazu zaburzonego porządku pór roku. Słowo „rzadko” łagodzi kategoryczność zapowiedzi, ale nadal pozostawia ją uogólnieniem. Sam tekst nie wyjaśnia, jakie konkretnie zdarzenia miałyby składać się na dobry albo zły rok.
Kiedy używamy?
Hasło można przytoczyć podczas rozmowy o tradycyjnych obserwacjach pogody lub o niezwykle ciepłym styczniu. W takim kontekście warto od razu zaznaczyć, że pojedyncze spostrzeżenie nie stanowi wiarygodnej prognozy plonów, temperatur ani stanu pasieki. Do takich ocen potrzebne są odpowiednie dane i wiedza.
Na spacerze dzieci zauważyły owada przy ulu. Dziadek przypomniał: „Gdy w styczniu pszczoła z ula wylatuje, rzadko dobry rok zwiastuje.”, a potem wyjaśnił, że jest to powiedzenie o zimowej anomalii, nie pewna wiadomość o całym przyszłym roku.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
Nie należy na podstawie tej rymowanej przestrogi podejmować zabiegów przy ulach ani uznawać rodziny pszczelej za zagrożoną. Objaśnienie dotyczy znaczenia językowego. Ocena konkretnej pasieki wymaga uwzględnienia warunków miejscowych, a sam widok lecącej pszczoły nie potwierdza złowróżbnego sensu nadanego mu w przysłowiu.