Szlachetne zdrowie, nikt się nie dowie jako smakujesz – aż się popsujesz.

1 Co oznacza?

Powiedzenie „Szlachetne zdrowie, nikt się nie dowie jako smakujesz – aż się popsujesz.” zwraca uwagę, że wartość zdrowia często staje się szczególnie widoczna dopiero po jego pogorszeniu. W centrum tego odczytania znajduje się wdzięczność za sprawność bez udzielania diagnozy ani porady medycznej; nie jest to bezwzględna reguła o każdym człowieku ani pewna przepowiednia, lecz skrót pomagający rozpoznać konkretny układ zdarzeń.

2 Kiedy używamy?

W rozmowie brzmi naturalnie w refleksji o codziennym samopoczuciu, profilaktyce i szacunku dla ograniczeń organizmu; przed przywołaniem przysłowia warto nazwać fakty i upewnić się, że metafora rzeczywiście odpowiada omawianej sprawie. W tym przypadku pomaga ona uchwycić uświadomienie sobie znaczenia zdrowia przez doświadczenie ograniczenia, ale nie zastępuje argumentu, rozmowy z zainteresowaną osobą ani sprawdzenia przyczyn; ton powinien być rzeczowy lub lekko żartobliwy, zależnie od sytuacji, i nie może służyć do trwałego etykietowania kogokolwiek.

Sytuację dobrze pokazuje moment, w którym po urazie biegacz docenił zwykły spacer, a dalsze ćwiczenia ustalał już ze specjalistą. Po krótkim wyjaśnieniu jedna z obecnych osób powiedziała: „Szlachetne zdrowie, nikt się nie dowie jako smakujesz – aż się popsujesz.” Takie użycie nazwało uświadomienie sobie znaczenia zdrowia przez doświadczenie ograniczenia i odnosiło się wyłącznie do opisanego zdarzenia, a nie do całej wartości czy przyszłości jego uczestników.

Granice ustaleń: Nie podajemy autora, daty powstania ani pochodzenia tego przysłowia bez potwierdzenia w wiarygodnym źródle.