Ubóstwo nie jest ohydą.
O przysłowiu
„Ubóstwo nie jest ohydą.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako aktualne. Jego główna kategoria tematyczna to „pieniądze”. Powiązane obszary to „bieda”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Brak pieniędzy nie jest powodem do wstydu ani podstawą do uznania człowieka za mniej wartościowego. Słowo „ohyda” oznacza tu coś odpychającego lub hańbiącego, czemu przysłowie wyraźnie zaprzecza. Zdanie broni godności osoby ubogiej i oddziela stan materialny od oceny moralnej. Nie twierdzi, że niedostatek jest przyjemny, pożądany albo pozbawiony poważnych konsekwencji.
Kiedy używamy?
Można użyć go, aby sprzeciwić się wyśmiewaniu czyichś ubrań, mieszkania lub możliwości finansowych. Warto połączyć deklarację szacunku z konkretnym działaniem, jeśli ktoś potrzebuje wsparcia. Same słowa o godności nie usuwają przeszkód, które utrudniają uczestnictwo w życiu grupy.
Gdy uczniowie wybierali kosztowną wycieczkę, jedna osoba zawstydziła się, że nie może zapłacić. Kolega przypomniał: „Ubóstwo nie jest ohydą.” Klasa poszukała rozwiązania dostępnego dla wszystkich, bez publicznego wypytywania o dochody rodzin. Rozmowa skupiła się na wspólnym uczestnictwie, nie na porównywaniu zasobności.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
Nie należy romantyzować biedy ani przedstawiać jej jako dowodu szczególnej cnoty. Zamożność i ubóstwo nie pozwalają same w sobie rozpoznać charakteru. Najważniejszy sens przysłowia to odmowa pogardy oraz uznanie, że wsparcie nie powinno odbierać prywatności, samodzielności ani szacunku.