Uczonym nie łacno zostać.

1 Co oznacza?

W powiedzeniu „Uczonym nie łacno zostać.” chodzi o to, że zdobycie wiedzy wymaga czasu, ćwiczenia i cierpliwego sprawdzania własnych błędów. W centrum tego odczytania znajduje się wysiłek potrzebny do nauki bez tworzenia elitarnej bariery; nie jest to bezwzględna reguła o każdym człowieku ani pewna przepowiednia, lecz skrót pomagający rozpoznać konkretny układ zdarzeń.

2 Kiedy używamy?

Można użyć go po trudnym kursie, lekturze lub zadaniu, którego nie da się opanować jednym skrótem; przed przywołaniem przysłowia warto nazwać fakty i upewnić się, że metafora rzeczywiście odpowiada omawianej sprawie. W tym przypadku pomaga ona uchwycić pracę stojącą za rzeczywistym opanowaniem tematu, ale nie zastępuje argumentu, rozmowy z zainteresowaną osobą ani sprawdzenia przyczyn; ton powinien być rzeczowy lub lekko żartobliwy, zależnie od sytuacji, i nie może służyć do trwałego etykietowania kogokolwiek.

Wyobraźmy sobie, że student kilka razy poprawiał doświadczenie, zanim zrozumiał zależności i sam wyjaśnił wynik. Po krótkim wyjaśnieniu jedna z obecnych osób powiedziała: „Uczonym nie łacno zostać.” Takie użycie nazwało pracę stojącą za rzeczywistym opanowaniem tematu i odnosiło się wyłącznie do opisanego zdarzenia, a nie do całej wartości czy przyszłości jego uczestników.

Granice ustaleń: Nie podajemy autora, daty powstania ani pochodzenia tego przysłowia bez potwierdzenia w wiarygodnym źródle.