Stary, ale jary.
O przysłowiu
„Stary, ale jary.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako aktualne. Jego główna kategoria tematyczna to „czas”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Rymowane powiedzenie podkreśla, że wiek rzeczy lub człowieka nie przesądza o braku energii, sprawności ani użyteczności. Drugi człon odwraca spodziewaną ocenę: coś długo istniejącego nadal może działać znakomicie, a starsza osoba może zachowywać żywotność, pomysłowość i zapał. Zwrot bywa pochwałą trwałości, doświadczenia albo dobrej formy. Jednocześnie nie daje podstaw do porównywania wszystkich osób w podobnym wieku, bo możliwości i samopoczucie są indywidualne, a żartobliwa etykieta nie zastępuje uważnego opisu konkretnej sytuacji.
Kiedy używamy?
Frazy można użyć przy prezentowaniu sprawnego urządzenia, klasycznego filmu, wysłużonego roweru lub kogoś, kto sam z humorem mówi o swoim wieku. W odniesieniu do człowieka warto upewnić się, że taki żart jest mile widziany. W oficjalnym tekście lepsze będą precyzyjne informacje o kondycji albo osiągnięciach.
Po przejechaniu całej trasy właściciel poklepał trzydziestoletni motocykl i z uśmiechem stwierdził: „Stary, ale jary.” Chwalił w ten sposób zadbaną maszynę; nie sugerował, że każda starsza rzecz musi być równie niezawodna.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
Zwięzłość i rym czynią zdanie łatwą pochwałą odporności na upływ czasu. Kontekst rozstrzyga, czy słowo „stary” nazywa wiek, model czy długi staż.