Za babą i diabeł nie trafi.
O przysłowiu
„Za babą i diabeł nie trafi.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako historyczne. Jego główna kategoria tematyczna to „religia i obyczaje”. Powiązane obszary to „kobiety i mężczyźni”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Zdanie przedstawia kobietę jako tak nieprzewidywalną lub przebiegłą, że nawet diabeł nie potrafi za nią podążyć. Jest to przesadny obraz oparty na stereotypie płci, nie wiarygodna charakterystyka kobiet. Można w nim rozpoznać żart o zaskakującym zachowaniu, ale zestawienie z diabłem łatwo nadaje mu lekceważący albo oskarżycielski ton.
Kiedy używamy?
Najlepiej omawiać je krytycznie jako przykład sposobu obrazowania kobiet w obiegowych powiedzeniach. Użyte do wyjaśnienia rzeczywistego konfliktu nie pomaga zrozumieć konkretnej decyzji. Zamiast przypisywać nieprzeniknioność całej płci, warto zapytać rozmówczynię o jej intencje i uszanować odpowiedź.
W scenie opowiadania bohater skomentował zmianę planów partnerki: „Za babą i diabeł nie trafi.” Podczas omawiania tekstu grupa zauważyła, że czytelnik nie poznał jej powodów. Zaproponowano dopisanie rozmowy, w której obie osoby wyjaśniają własne potrzeby, zamiast pozostawiać stereotyp jako jedyne objaśnienie sytuacji.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
Nie traktujemy diabła jako dosłownego uczestnika zdarzeń, a wyrazu „baba” jako neutralnego określenia każdej kobiety. Zachowanie cytatu służy rozpoznaniu jego wymowy. Osobiste zaskoczenie cudzym wyborem nie dowodzi wady charakteru ani celowej manipulacji.