Złego diabli nie wezmą.
O przysłowiu
„Złego diabli nie wezmą.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako historyczne. Jego główna kategoria tematyczna to „religia i obyczaje”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
To przekorne stwierdzenie, że osoba uważana za dokuczliwą, zuchwałą lub nieuczciwą potrafi wychodzić z kłopotów bez większego uszczerbku. Diabły pojawiają się jako element żartobliwego obrazu: nawet one rzekomo nie chcą takiego człowieka zabrać. Mówiący zwykle wyraża irytację cudzą odpornością albo ulgę po czyjejś ryzykownej przygodzie. Nie przedstawia sprawdzalnej zasady dotyczącej losu ludzi.
Kiedy używamy?
Zwrot bywa wypowiadany poufale do znajomego, który wrócił z trudnej wyprawy, albo gorzko o kimś unikającym konsekwencji niewłaściwego zachowania. Ton i relacja między rozmówcami decydują, czy zabrzmi jak żart, czy jak obraźliwa ocena. Warto nie używać go wobec osoby przeżywającej poważne zagrożenie.
Gdy kolega dotarł przemoczony, ale bezpieczny, przyjaciel rzucił: „Złego diabli nie wezmą.”. Zaraz potem zaproponował mu suche ubranie, pokazując, że za docinkiem kryje się troska, a nie życzenie nieszczęścia.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
„Złego” jest etykietą nadawaną w konkretnej wypowiedzi, nie obiektywnym rozpoznaniem charakteru. Zdanie nie dowodzi, że postępowanie człowieka przesądza o jego zdrowiu czy długości życia. Nie należy też odwracać jego sensu i oceniać osób, które spotkała krzywda.