Choć dziś Anastazy, pal w piecu dwa razy.
O przysłowiu
„Choć dziś Anastazy, pal w piecu dwa razy.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako historyczne. Jego główna kategoria tematyczna to „kalendarzowe”. Powiązane obszary to „czas”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Imię Anastazego zestawiono tutaj z potrzebą mocniejszego ogrzewania domu. Zdanie zapowiada chłód tak dotkliwy, że zwykłe palenie w piecu miałoby nie wystarczać. Liczby nie należy jednak traktować jako rzeczywistej instrukcji obsługi urządzenia. To rymowana przesada, która podkreśla odczuwane zimno i potrzebę przygotowania się na nie. Sam zapis nie pozwala też pewnie wyznaczyć konkretnego dnia, ponieważ nie przedstawiono w nim daty ani szerszego kalendarza. Warto zachować taką ostrożność, zamiast utożsamiać brzmienie imienia z jedynym możliwym terminem lub obiecywać powtarzalny przebieg pogody w każdym roku.
Kiedy używamy?
Powiedzenie można przywołać w rozmowie o chłodnym dniu lub językowych obrazach ogrzewania. W praktyce sposób używania pieca wynika z instrukcji urządzenia, a nie z liczby podanej w rymie.
W zbiorze rymów o pogodzie znalazł się zapis: „Choć dziś Anastazy, pal w piecu dwa razy.” Czytelnicy rozmawiali o obrazie zimnego domu, ale nie zamieniali zdania w zalecenie dotyczące dokładnej liczby rozpaleń.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
W tym brzmieniu przysłowia występuje imię Anastazy. Podobieństwo do imienia Atanazy nie wystarcza, by uznać oba zapisy za równoważne ani przypisać przysłowiu konkretną datę w kalendarzu.