Gdy się deszcz w święto Jana opuści obfity, po nim w kilka dni, wierz mi, bywa pozbyty.
O przysłowiu
„Gdy się deszcz w święto Jana opuści obfity, po nim w kilka dni, wierz mi, bywa pozbyty.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako historyczne. Jego główna kategoria tematyczna to „pogoda”. Powiązane obszary to „kalendarzowe”, „czas”, „religia i obyczaje”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Kalendarzowy rym zapowiada, że obfity deszcz przypadający na święto Jana ustąpi po kilku dniach. Sformułowanie „opuści się” opisuje nadejście ulewy, a „bywa pozbyty” — jej odejście. Wtrącenie „wierz mi” nadaje obserwacji pewny, niemal osobisty ton. Zdanie nie jest gwarancją krótkiego deszczu; układy pogodowe zależą od bieżących warunków i miejsca. Może jednak służyć jako przykład tego, jak ludzie ujmują zmienność aury w rytmiczną opowieść powiązaną z dniem patrona.
Kiedy używamy?
Przysłowie pasuje do rozmowy podczas kilkudniowych opadów, zajęć o kalendarzu ludowym lub analizy dawnego słownictwa. Przy planowaniu prac, podróży czy zabezpieczeniu przed powodzią trzeba korzystać z aktualnych prognoz i ostrzeżeń. Religijna nazwa dnia pełni tu także funkcję punktu w rocznym cyklu.
Po ulewie w dniu patrona sąsiad zacytował: „Gdy się deszcz w święto Jana opuści obfity, po nim w kilka dni, wierz mi, bywa pozbyty.” Rodzina potraktowała rym jako ciekawostkę i nadal śledziła komunikaty pogodowe.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
Rozbudowany szyk podporządkowuje wypowiedź dwóm rymom i zapewnieniu mówiącego. Współczesne objaśnienie pomaga rozszyfrować nietypowe czasowniki bez dopisywania pewności prognozie.