Na dzień św. Doroty ma być śniega nad płoty.
O przysłowiu
„Na dzień św. Doroty ma być śniega nad płoty.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako historyczne. Jego główna kategoria tematyczna to „pogoda”. Powiązane obszary to „kalendarzowe”, „czas”, „religia i obyczaje”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Dorota staje się kalendarzowym punktem odniesienia dla obrazu obfitej pokrywy śnieżnej. Śnieg sięgający ponad płoty jest wyrazistą przesadą, dzięki której rymowanka łatwo zapada w pamięć. Zdanie wyraża oczekiwanie zimowych warunków, lecz nie podaje wiarygodnej wysokości opadu ani nie dowodzi, że tak wygląda każdy rok. „Ma być” należy odczytać jako treść ludowej zapowiedzi, nie pewną informację.
Kiedy używamy?
Pasuje do rozmowy o zimowych przysłowiach i sposobach wyolbrzymiania obrazu. Można porównać dosłowne znaczenie z fotografią rzeczywistego krajobrazu. Nie powinno stanowić podstawy przygotowań do podróży ani zastępować ostrzeżeń meteorologicznych, które odnoszą się do konkretnego miejsca i czasu.
Na zajęciach plastycznych dzieci otrzymały zdanie: „Na dzień św. Doroty ma być śniega nad płoty.” Jedna grupa narysowała niemal zasypane ogrodzenie, druga pojedyncze płatki nad płotem. Rozmowa o obu pracach pokazała, jak skrótowe brzmienie pozwala tworzyć obrazy, ale nie rozstrzyga dokładnego przebiegu pogody.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
Forma „śniega” pozostaje częścią zatwierdzonego tytułu. Nie zamieniamy jej samowolnie ani nie dopisujemy historii regionalnej tego zapisu. Imię świętej nie jest fizyczną przyczyną opadu. Znaczenie hasła ogranicza się do sezonowego oczekiwania i obrazowej miary obfitości, którą tworzy porównanie z płotem.