Od św. Anny nie doczeka południa deszcz poranny.
O przysłowiu
„Od św. Anny nie doczeka południa deszcz poranny.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako historyczne. Jego główna kategoria tematyczna to „pogoda”. Powiązane obszary to „kalendarzowe”, „religia i obyczaje”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Rymowanka przypisuje porannemu deszczowi krótki czas trwania od wskazanego w niej punktu kalendarza. Zapowiada, że opad ustąpi przed południem, a więc pozwoli wrócić do zajęć na zewnątrz. To przykład ludowego porządkowania pogody przez imię świętej. Treścią hasła jest oczekiwanie rychłego przejaśnienia, nie potwierdzona zasada pozwalająca przewidywać przebieg każdego deszczowego dnia.
Kiedy używamy?
Można przywołać je przy rozmowie o przysłowiach pogodowych lub jako żartobliwy komentarz do porannej chmury. Nie należy na tej podstawie obiecywać uczestnikom wycieczki suchego popołudnia. Organizacyjne decyzje wymagają sprawdzenia aktualnej sytuacji, a nie tylko dopasowania daty do rymu.
Przed piknikiem grupa schowała się pod zadaszeniem. Jedna z osób przypomniała: „Od św. Anny nie doczeka południa deszcz poranny.” Organizatorka potraktowała to jako ciekawostkę, sprawdziła prognozę i zaproponowała zajęcia w sali do czasu poprawy warunków. Dzięki temu uczestnicy nie musieli czekać na słońce wyłącznie z powodu powiedzenia.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
Nie dopisujemy tutaj konkretnej daty wspomnienia ani historii obrzędowej bez osobnego źródła. Sformułowanie „nie doczeka południa” odnosi się do deszczu, nie do człowieka. Personifikacja opadu pomaga zapamiętać rym, ale nie zwiększa jego wartości prognostycznej.