Św. Hanna, to już jesienna panna.
O przysłowiu
„Św. Hanna, to już jesienna panna.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako historyczne. Jego główna kategoria tematyczna to „kalendarzowe”. Powiązane obszary to „religia i obyczaje”, „kobiety i mężczyźni”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Hanna zostaje nazwana „jesienną panną”, co zamienia punkt kalendarza w obraz zbliżającej się zmiany pory roku. Przymiotnik „jesienna” wskazuje kierunek sezonowych skojarzeń, a nie dokładny początek astronomicznej jesieni. Zdanie można odczytać jako przypomnienie, że nawet w cieplejszej części roku dostrzega się już zapowiedzi późniejszych przemian. Nie podaje jednak konkretnego przebiegu pogody.
Kiedy używamy?
Można je wykorzystać przy rozmowie o personifikacji miesięcy i imiennych punktów kalendarza. Warto zapytać, jakie cechy krajobrazu autor wypowiedzi ma na myśli, zamiast dopisywać je do tekstu jako pewne. Nie jest to podstawa do ustalania terminów prac czy przewidywania temperatury.
Na warsztatach plastycznych grupa otrzymała zdanie: „Św. Hanna, to już jesienna panna.” Uczestnicy stworzyli ilustracje pokazujące przejście od letnich barw do jesiennych. Prowadząca podkreśliła, że rysunki są interpretacją metafory, a nie dokumentacją pogody w określonym dniu. Każdy mógł inaczej przedstawić to przejście.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
„Panna” jest częścią personifikacji, nie oceną wartości lub dojrzałości kobiet. Nie dopisujemy świętej funkcji sterowania porami roku. Obrazowa scena nie opisuje dosłownie procesów przyrodniczych ani nie wyznacza ludziom ról społecznych.