Św. Bartłomiej pogodny, jesień pogodna.
O przysłowiu
„Św. Bartłomiej pogodny, jesień pogodna.” to polskie przysłowie oznaczone w zbiorze jako historyczne. Jego główna kategoria tematyczna to „kalendarzowe”. Powiązane obszary to „religia i obyczaje”, „przysłowia o jesieni”.
Opracowanie redakcyjne
Znaczenie, kontekst i użycie
Co oznacza?
Kalendarzowe powiedzenie zapowiada pogodną jesień na podstawie dobrej aury w dniu świętego Bartłomieja. Powtórzenie słowa „pogodny” przenosi cechę jednego dnia na cały późniejszy sezon. To łatwa do zapamiętania obserwacja, lecz nie wiarygodna prognoza meteorologiczna. Jesienna pogoda zależy od wielu zmiennych i może przechodzić od słońca do deszczu oraz wichur niezależnie od sierpniowego dnia. Imię świętego wskazuje miejsce w kalendarzu, nie przyczynę zjawiska. Przysłowie może wyrażać nadzieję na łagodną jesień, ale decyzje rolnicze, podróże i wydarzenia plenerowe powinny opierać się na bieżących danych.
Kiedy używamy?
Formuła pasuje do rozmowy o pogodzie pod koniec sierpnia albo o przysłowiach kalendarzowych. Dobrze zaznaczyć jej niepewność i neutralnie objaśnić odniesienie religijne.
W dzień wspomniany w powiedzeniu świeciło słońce, więc ogrodnik przypomniał: „Św. Bartłomiej pogodny, jesień pogodna.” Harmonogram zbiorów pozostawił jednak elastyczny i sprawdzał prognozy.
Pochodzenie i historia
pochodzenie nieustalone.
Powtórzenie tego samego przymiotnika buduje prostą analogię między dniem a porą roku. Zwięzłość nadaje zdaniu pewność większą, niż uzasadnia pojedyncza obserwacja. Sezonowa prognoza potrzebuje wielu pomiarów, a nie jednego pogodnego dnia w kalendarzu.