Przysłowia ze słowem „złoto”
Polskie przysłowia zawierające słowo „złoto”. Znaleziono 9 przysłów.
Przewodnik po haśle
Jak słowo „złoto” działa w przysłowiach?
Złoto w przysłowiach oznacza bogactwo, blask i wysoką cenę, ale bardzo często służy do zakwestionowania tych wartości. Materialny kruszec staje się miarą, z którą porównuje się prawdę, cnotę, milczenie oraz pozory ukrywające gorszą treść.
Blask może mylić
Najbardziej znana przestroga oddziela wygląd od rzeczywistej wartości. Coś atrakcyjnego na pierwszy rzut oka nie musi mieć trwałości ani jakości kojarzonej ze szlachetnym metalem.
Nie wszystko złoto, co się świeci.Pieniądz otwiera drzwi
Worek złota obrazuje społeczną siłę majątku, który ułatwia dostęp i zdobywa przychylność. Przysłowie opisuje skuteczność bogactwa, lecz jego ton pozwala też dostrzec krytykę interesowności.
Kto ma złota worek, przed tym wszystkie drzwi otworem.Cnota ponad majątkiem
Złoto nie jest najwyższą wartością, gdy przeciwstawia się je uczciwości i dobremu charakterowi. Obraz pełnego wozu podkreśla, że nawet wielki majątek nie równoważy cnoty.
Lepsza cnota, niż wóz złota.Nazwa starsza niż polszczyzna pisana
WSJP PAN łączy wyraz z prasłowiańskim *zolto, oznaczającym metal szlachetny albo wyrób z tego kruszcu, i wskazuje jego związek z dawnym przymiotnikiem. Podstawowe cechy materiału, zwłaszcza żółta barwa, miękkość i wysoka wartość w dawnej polszczyźnie, umożliwiły późniejsze porównania obecne w przysłowiach.
„Lepsza cnota, niż wóz złota.”
„Mowa jest srebrem, a milczenie złotem.”
„Prawda i cnota ginie od złota.”
„Kto ma złota worek, przed tym wszystkie drzwi otworem.”
„Choćbyś miał złota skrzynie, śmierci się nie wywiniesz.”
„Nie wszystko złoto, co się świeci.”
„Kiedy na św. Barbarę błoto, będzie zima jak złoto.”
„Lepsza cnota w kapocie niż niecnota w złocie.”
„Masło przed obiadem złoto, po obiedzie srebro, po wieczerzy ołów.”